Od 7 września zmiany w kodeksie pracy

19 sierpnia 2019

7 września 2019 r. wejdzie w życie ustawa o zmianie ustawy – Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw. Ustawa zmienia w kodeksie pracy przepisy dotyczące równego traktowania pracowników, ochrony osób korzystających z uprawnień rodzicielskich, mobbingu, wydawania świadectw pracy i terminu przedawnienia roszczeń ze stosunku pracy.

1.Równe traktowanie pracowników

Zmieni się art. 113 oraz art. 183a Kodeksu pracy, poprzez stworzenie otwartego katalogu przyczyn dyskryminacji. Zmiana ta polega na wykreśleniu z ww. przepisów sformułowania „a także bez względu na”. Spowoduje to, że każde nieuzasadnione obiektywnymi przyczynami nierówne traktowanie pracowników będzie uznawane za dyskryminację.

Więcej na ten temat:

Zmiany dotyczące równego traktowania w zatrudnieniu oraz mobbingu

2.Ochrona dla członków najbliższej rodziny korzystających z uprawnień rodzicielskich

W wyniku nowelizacji szczególną ochroną zostaną objęci inni członkowie najbliższej rodziny, o których mowa w art. 1751 pkt 3 k.p., w okresie korzystania z urlopu macierzyńskiego.

Przez pracownika – innego członka najbliższej rodziny – należy rozumieć będącego pracownikiem, innego niż pracownik – ojciec wychowujący dziecko, członka najbliższej rodziny, o którym mowa w art. 29 ust. 5 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa.

Szczególna ochrona, którą zyskają członkowie rodziny dzięki nowelizacji, będzie polegała na prawie do:

  • wynagrodzenia za cały czas pozostawania bez pracy – dla pracownika, który podjął pracę w wyniku przywrócenia do pracy na skutek nieuzasadnionego lub niezgodnego z prawem wypowiedzenia umowy o pracę przez pracodawcę lub niezgodnego z prawem rozwiązania przez pracodawcę umowy o pracę bez wypowiedzenia,
  • roszczenia o uznanie bezskuteczności wypowiedzenia, a jeżeli umowa uległa już rozwiązaniu – o przywrócenie pracownika do pracy na poprzednich warunkach – w razie nieuzasadnionego lub niezgodnego z prawem wypowiedzenia umowy o pracę zawartej na czas określony,
  • urlopu wypoczynkowego bezpośrednio po urlopie macierzyńskim udzielanego przez pracodawcę na wniosek pracownika,
  • zakazu wypowiedzenia i rozwiązania umowy o pracę przez pracodawcę w okresie urlopu macierzyńskiego, chyba że zachodzą przyczyny uzasadniające rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia z winy członka rodziny i jeżeli reprezentująca go zakładowa organizacja związkowa wyraziła na to zgodę; wyjątkiem jest również umowa na okres próbny nieprzekraczająca jednego miesiąca, ogłoszenie upadłości lub likwidacji pracodawcy.
  • 3.Odszkodowanie z tytułu mobbingu nie tylko po ustaniu stosunku pracy

    Obecnie tylko pracownik, który wskutek mobbingu rozwiązał umowę o pracę, ma prawo dochodzić z tego tytułu od pracodawcy odszkodowania. Nowelizacja wprowadzi taką możliwość również w trakcie trwania umowy o pracę pracownika, który doznał mobbingu.

    4.Zmiany dotyczące wydawania świadectwa pracy

    4.1.14 dni na żądanie sprostowania świadectwa pracy

    Pracownik będzie mógł w ciągu 14 dni od otrzymania świadectwa pracy (a nie 7 dni jak obecnie) wystąpić z wnioskiem do pracodawcy o sprostowanie świadectwa pracy. W razie nieuwzględnienia wniosku pracownikowi przysługuje, w ciągu 14 dni od zawiadomienia o odmowie sprostowania świadectwa pracy, prawo wystąpienia z żądaniem jego sprostowania do sądu pracy. W przypadku niezawiadomienia przez pracodawcę o odmowie sprostowania świadectwa pracy, żądanie sprostowania świadectwa pracy wnosi się do sądu pracy

    4.2.O wydaniu świadectwa pracy postanowi sąd

    W przypadku niewydania przez pracodawcę świadectwa pracy pracownikowi będzie przysługiwało prawo wystąpienia do sądu pracy z żądaniem zobowiązania pracodawcy do wydania świadectwa pracy.

    Natomiast jeżeli pracodawca nie istnieje albo z innych przyczyn wytoczenie przeciwko niemu powództwa o zobowiązanie pracodawcy do wydania świadectwa pracy będzie niemożliwe, pracownikowi będzie przysługiwało prawo wystąpienia do sądu pracy z żądaniem ustalenia uprawnienia do otrzymania świadectwa pracy.

    4.3.Sankcje za niewydanie świadectwa pracy w terminie

    Uszczegółowiono, że świadectwo pracy ma zostać wydane pracownikowi w dniu, w którym następuje ustanie stosunku pracy (obecnie pracodawca ma to zrobić niezwłocznie), jeżeli nie zamierza nawiązać z nim kolejnego stosunku pracy w ciągu 7 dni od dnia rozwiązania lub wygaśnięcia poprzedniego stosunku pracy. Natomiast jeżeli z przyczyn obiektywnych wydanie świadectwa pracy pracownikowi albo osobie przez niego upoważnionej w tym terminie nie będzie możliwe, pracodawca będzie musiał przesłać w ciągu 7 dni od dnia upływu tego terminu świadectwo pracy za pośrednictwem operatora pocztowego albo doręczyć je w inny sposób.

    Karze grzywny od 1000 zł do 30 000 zł będzie podlegał również pracodawca, który nie wydaje pracownikowi świadectwa pracy w terminie. Dotychczas sankcją objęte było niewydanie świadectwa pracy. Obecnie ustawodawca chce kłaść nacisk na terminowe wydawanie świadectwa pracy.

    5.Etap legislacyjny

    Ustawa z 16.05.2019 r. o zmianie ustawy – Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1043) wejdzie w życie 7 września 2019 r.