Powrót do zakładów pracy w nowym reżimie BHP

15 stycznia 2022
Oceń stronę/wpis

Pandemia wirusa COVID-19 wpłynęła na wszystkie dziedziny życia codziennego, w tym na naszą pracę. Nowa rzeczywistość – bo tak trzeba to nazwać – wymusiła zmiany, jakie zakłady pracy musiały przejść, by zminimalizować infekcję COVID-19 wśród personelu. Poniżej praktyczny poradnik, jak zorganizować miejsca pracy zgodne z nowym reżimem BHP.

Zakłada się, że środowisko pracy to całokształt warunków, w których odbywa się praca. Uważa się, że jest ono uzależnione od różnorakich czynników materialnych i niematerialnych, które można podzielić na:

materialne,
techniczne,
organizacyjne,
środowisko kierowania i gospodarowania potencjałem ludzkim,
socjalno-bytowe,
społeczne,
ekonomiczne,
informacyjne,
bezpieczeństwo w środowisku pracy.

Wszystkie czynniki wywołują określony wpływ na zakład pracy i zatrudnionych w nim pracowników. Środowisko pracy powinno przejawiać się dopasowaniem do pracowników i ich potrzeb, wymagań i oczekiwań, wpływając na poziom ich zadowolenia.

Obecnie oceny środowiska dokonuje się na podstawie pięciopunktowej skali, która zawiera elementy wyżej wypunktowane.

Zgodnie z przepisami prawa pracy każdy pracodawca ma obowiązek zapewnić swoim pracownikom oraz osobom wykonującym na jego rzecz pracę na innej podstawie niż stosunek pracy (w tym samozatrudnionych), bezpieczeństwo i ochronę zdrowia. Wśród działań zmierzających do tego należy ocena ryzyka zawodowego i stosowanie niezbędnych środków profilaktycznych zmniejszających to ryzyko. W związku zaś z epidemią COVID-19 w zakładach pracy, poza występującymi dotychczas zagrożeniami, pojawiło się nowe zagrożenie powodowane przez koronawirusa SARS-CoV-2. Pracodawca ma więc obowiązek podjąć działania zmierzające do ograniczenia ryzyka związanego z narażeniem na ten czynnik biologiczny.

Pracodawca zobowiązany jest do:

1)analizy i identyfikacji miejsc największego ryzyka w zakładzie pracy,
2)oceny środowiska pracy pod kątem gotowości do powrotu do pracy
3)aktualizacji oceny ryzyka zawodowego,
4)przygotowania instrukcji bezpieczeństwa pracy,
5)wdrożenia zaleceń Państwowej Inspekcji Pracy.

Rekomenduje się, aby plan działań zapobiegawczych został przygotowany i wdrożony w zakładzie pracy przez kierownictwo w porozumieniu z przedstawicielami pracowników. Warto również skonsultować się z lekarzem medycyny pracy i specjalistami w dziedzinie bhp.

Należy wziąć pod uwagę przede wszystkim:

wymagania prawne i zalecenia organów administracji państwowej, obowiązujące podczas epidemii;
rodzaje prac wykonywanych w zakładzie pracy i towarzyszące im prawdopodobieństwo zarażenia SARS-CoV-2 w pracy;
liczbę osób pracujących, z podziałem na zespoły wspólnie realizujące określone zadania;
infrastrukturę zakładu pracy (w tym warunki lokalowe);
rozwiązania techniczne zapobiegające rozprzestrzenianiu się szkodliwych czynników biologicznych.

Pracodawca przede wszystkim powinien ustalić zasady komunikacji z pracownikami. Spotkania bezpośrednie powinny mieć określoną częstotliwość i formę spotkań. Niektóre informacje mogą być publikowane na tablicy bądź wysyłane mailowo czy też umieszczane w korporacyjnym systemie informatycznym,

Warto, aby pracownicy mieli możliwość dokonania oceny i przedstawienia swojej opinii na temat wdrażanych rozwiązań np. poprzez formę ankiety,

Niezbędne jest wywieszenie naklejek i komunikatów przypominających o obowiązujących zasadach, np. higieny rąk czy bezpiecznego dystansu.

Panująca pandemia i powrót do pracy stacjonarnej mogą być czynnikiem stresującym dla wielu pracowników, zwłaszcza tych należących do grupy wysokiego ryzyka. Dobrze by było zatem, aby pracodawca był otwarty na potrzeby pracowników w tym zakresie i zadbał o tych najbardziej narażonych. Niemniej jednak pracownicy też są odpowiedzialni za przestrzeganie wytycznych i instrukcji w tym zakresie.

W sytuacji, w której okaże się, że jeden z pracowników może być nosicielem wirusa COVID-19, rekomenduje się wdrożenie procedury postępowania awaryjnego. Pracodawca w tym celu powinien wyznaczyć pomieszczenie, w którym pracownik będzie mógł poczekać do momentu, w którym będzie mógł bezpiecznie wrócić do domu albo udać się do zakładu opieki zdrowotnej. Po opuszczeniu pomieszczenia przez chorego pracownika należy je dokładnie zdezynfekować. Chory pracownik powinien opuścić zakład pracy najszybciej, jak to możliwe, unikając kontaktu z jak największą ilością osób.

Nowa sytuacja na świecie spowodowana epidemią COVID-19 pociągnęła za sobą wiele problemów na tyle psychicznym. Utrata bliskich bądź własnego zdrowia w wyniku wirusa, samotność z powodu odizolowania od rodziny spowodowała, że wielu ludzi zmaga się z problemami natury psychicznej takimi jak depresja czy nerwica. Aspekty zwiększające obciążenie psychiczne pracowników, które należy uwzględnić w okresie epidemii COVID-19, to m.in.:

możliwe sytuacje konfliktowe z innymi pracownikami lub klientami wynikające z lęku przed bezpośrednimi kontaktami z innymi ludźmi;
długotrwale utrzymująca się zwiększona intensywność pracy w sektorach, których funkcjonowanie ma zasadnicze znaczenie w czasach epidemii, np. w sektorze ochrony zdrowia;
wymogi utrzymywania dystansu społecznego.

Mając to na uwadze, pracodawca powinien wprowadzić stosowne zmiany i dostosować środowisko pracy do obecnych obciążeń psychicznych związanych z epidemią m.in.:

pomoc przy realizacji obowiązków służbowych poprzez indywidualne podejścia do godzin prac każdego pracownika; zamknięte szkoły i przedszkola powodują konieczność sprawowania osobistej opieki;
organizacja dodatkowych szkoleń;
zachęcanie pracowników do wyrażania swoich opinii i obaw, ale też wspieranie siebie nawzajem;
możliwość zapewnienia pracownikom indywidulanej pomocy psychologicznej bądź udział w warsztatach z metod radzenia sobie ze stresem związanym z lękiem przed zarażeniem się wirusem.