Epidemia COVID-19 a bhp

9 czerwca 2020

AKTY PRAWNE;

  • ustawa z dnia 26.06.1974 – Kodeks pracy (t.j.: Dz.U. z 2019 r., poz. 1040 ze. zm.)
  • ustawa z   dnia   03.2020   r.    o   szczególnych    rozwiązaniach   związanych   z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. poz. 374 ze zm.)
  • rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 20.03.2020 w sprawie ogłoszenia   na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz.U. poz. 491)
  • rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 kwietnia 2020 w sprawie ustanowienia określonych   ograniczeń,   nakazów    i    zakazów    w    związku  z wystąpieniem stanu epidemii (Dz.U. poz. 658)

BADANIA PROFILAKTYCZNE;

Podstawa prawna:

art. 12a oraz art. 31m ustawy z dnia 2.03.2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. poz. 374 ze zm.)

BADANIA WSTĘPNE;

  • W przypadku braku dostępności do lekarza uprawnionego do przeprowadzenia badania wstępnego lub kontrolnego, badanie takie może przeprowadzić i wydać odpowiednie orzeczenie lekarskie inny
  • Orzeczenie lekarskie wydane przez innego lekarza traci moc po upływie 30 dni od dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego, w przypadku gdy nie zostanie ogłoszony stan epidemii, albo od dnia odwołania stanu

Lekarz ten może przeprowadzić badanie i wydać orzeczenie lekarskie w trybie określonym w art. 2 ust. 4 ustawy z dnia 5 grudnia 1996 o wykonywaniu zawodu lekarza i lekarza dentysty, Dz. U. z 2020 r. poz. 514 i 567 (za pośrednictwem systemów teleinformatycznych lub systemów łączności – tzw. teleporada).

Orzeczenie lekarskie  wydane przez innego lekarza  włącza   się do akt osobowych pracownika

BADANIA OKRESOWE;

W przypadku ogłoszenia stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii, od dnia ogłoszenia danego stanu, zawiesza się wykonywanie obowiązków wynikających z przepisów:

  • 229 § 2 zdanie pierwsze, § 4a w zakresie badań okresowych i § 5 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz. U. 2019 r. poz. 1040, 1043 i 1495);
  • 39j i art. 39k ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2140);
  • 22b ust. 7 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (Dz. U. z 2019 r. poz. 710, 730, 1214, 1979 i 2020 oraz z 2020 r. poz. 284, 400 i 462) w zakresie wykonywania okresowych badań lekarskich i badań psychologicznych.
  • Po odwołaniu stanu zagrożenia epidemicznego, w przypadku gdy nie zostanie ogłoszony stan epidemii albo po odwołaniu stanu epidemii, pracodawca i pracownik są obowiązani niezwłocznie podjąć wykonywanie zawieszonych obowiązków, o których mowa powyżej, i wykonać je w okresie nie dłuższym niż 60 dni od dnia odwołania danego stanu.

BADANIA KONTROLNE;

Analogicznie jak badania wstępne:

  • w przypadku braku dostępności do lekarza uprawnionego do przeprowadzenia badania wstępnego lub kontrolnego, badanie takie może przeprowadzić i wydać odpowiednie orzeczenie lekarskie inny lekarz,
  • orzeczenie lekarskie wydane przez innego lekarza traci moc po upływie 30 dni od dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego, w przypadku gdy nie zostanie ogłoszony stan epidemii, albo od dnia odwołania stanu epidemii,
  • lekarz może przeprowadzić badanie w formie teleporady,

Orzeczenie lekarskie wydane przez innego lekarza przechowuje się w aktach osobowych pracownika.

OKRES WAŻNOŚCI ORZECZEŃ LEKARSKICH;

Orzeczenia lekarskie wydane w ramach wstępnych, okresowych i kontrolnych badań lekarskich, których ważność upłynęła po dniu  7 marca 2020 r., zachowują ważność, nie dłużej jednak niż do upływu 60 dni od dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii.

INNE BADANIA;

Jeżeli odrębne przepisy w zakresie badań lekarskich, innych niż wyżej wymienione, wymagają posiadanie aktualnego orzeczenia lekarskiego albo psychologicznego,  a ważność upłynęła po dniu    7 marca 2020 r., orzeczenie to zachowuje ważność, nie dłużej nie dłużej jednak niż do upływu 60 dni od dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii.Jeżeli odrębne przepisy uzależniają wykonywanie określonych czynności lub uzyskanie określonych uprawnień w celu wykonania czynności zawodowych od posiadania odpowiedniego orzeczenia lekarskiego albo psychologicznego, orzeczenie takie powinno być wydane niezwłocznie, nie później niż do upływu 60. dnia od dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii.

OBOWIĄZKI W ZAKRESIE SZKOLEŃ BHP;

  • dopuszczenie możliwości przeprowadzania instruktażu ogólnego w formie samokształcenia kierowanego lub seminarium (o czasie trwania min. 3 h lekcyjne),w szczególności z użyciem środków komunikacji elektronicznej, wykorzystujących możliwość przesyłania obrazu i dźwięku (on-line). Pracownicy powinni otrzymać (np. pocztą elektroniczną) komplet niezbędnych materiałów umożliwiających im zaznajomienie się z: podstawowymi przepisami bezpieczeństwa i higieny pracy zawartymi w Kodeksie pracy, w układach zbiorowych pracy lub w regulaminie pracy, przepisami oraz zasadami bezpieczeństwa i higieny pracy obowiązującymi w danym zakładzie pracy, zasadami udzielania pierwszej pomocy w razie wypadku;
  • dopuszczenie możliwości przeprowadzania szkoleń okresowych pracowników zatrudnionych na stanowiskach robotniczych w formie samokształcenia kierowanego lub seminarium (o czasie trwania min. 8 h lekcyjnych), w szczególności z użyciem środków komunikacji elektronicznej, wykorzystujących możliwość przesyłania obrazu i dźwięku (on- line). Pracownicy powinni otrzymać (np. pocztą elektroniczną) komplet niezbędnych materiałów do zaktualizowania i uzupełnienia swojej wiedzy i umiejętności z zakresu przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy związanych z wykonywaną pracą, zagrożeń związanych z wykonywaną pracą oraz metod ochrony przed tymi zagrożeniami, postępowania w razie wypadku i w sytuacjach zagrożeń.
  • przeprowadzanie egzaminu sprawdzającego przyswojenie przez uczestnika szkolenia okresowego wiedzy objętej programem szkolenia oraz umiejętności wykonywania lub organizowania pracy zgodnie z przepisami i zasadami bezpieczeństwa i higieny pracy, kończącego szkolenie okresowe, niezwłocznie po odwołaniu stanu epidemii lub zagrożenia epidemiologicznego;
  • utrzymanie obowiązku przeprowadzania instruktażu stanowiskowego zgodnie z § 11 rozporządzenia Ministra Gospodarki I Pracy z dnia 27 lipca 2004 w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy przed dopuszczeniem do wykonywania pracy na określonym stanowisku pracownika zatrudnianego na stanowisku robotniczym oraz innym, na którym występuje narażenie na działanie czynników szkodliwych dla zdrowia, uciążliwych lub niebezpiecznych; pracownika przenoszonego na takie stanowisko oraz ucznia odbywającego praktyczną naukę zawodu lub studenta odbywającego praktykę studencką.

Wydłużenie terminów ważności świadectw kwalifikacyjnych osób zajmujących się eksploatacją sieci oraz urządzeń i instalacji elektrycznych.

UPRAWNIENIA SEP;

art. 31x ustawy z dnia 2.03.2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. poz. 374 ze zm.)

Termin ważności świadectw kwalifikacyjnych,  o  których  mowa  w art. 54 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. – Prawo energetyczne, a które tracą ważność w okresie od dnia 1 marca 2020 r. do dnia 30 czerwca 2020 r., wydłuża się do dnia 31 grudnia 2020 r.

Świadectwa kwalifikacyjne wydane w okresie, o którym mowa powyżej,     i      wcześniej,      zachowują      ważność      zgodnie    z dotychczasowymi przepisami.

Wydłużenie terminów ważności orzeczeń o niepełnosprawności         

art. 31h ust. 1 ustawy z dnia 2.03.2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. poz. 374 ze zm.) 

Z przyczyn związanych z przeciwdziałaniem COVID-19, orzeczenie o niepełnosprawności albo orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, wydane na czas określony na podstawie ustawy z dnia 27.08.1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, którego ważność:

  • upłynęła w terminie do 90 dni przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, pod warunkiem

złożenia w tym terminie kolejnego wniosku o wydanie orzeczenia, zachowuje ważność do   upływu

  1. dnia od dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, jednak nie dłużej niż do dnia wydania nowego orzeczenia o niepełnosprawności albo orzeczenia o stopniu niepełnosprawności;
  • upływa w terminie od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, zachowuje ważność do upływu 60. dnia od dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, jednak nie dłużej niż do dnia wydania nowego orzeczenia o niepełnosprawności albo orzeczenia o stopniu niepełnosprawności.

 

ORGANIZACJA PRACY W STANIE EPIDEMII;

 

  • przeanalizowanie zasadności zmniejszenia liczby pracowników w siedzibie pracodawcy poprzez zlecanie możliwie największej liczbie pracowników pracy zdalnej:
  • przygotowanie wykazu stanowisk, na których możliwe jest wykonywanie pracy w sposób zdalny,
  • opracowanie zasad pracy
  • opracowanie i wdrożenie procedury działania przedsiębiorstwa na wypadek stwierdzenia objawów zakażenia u pracownika obecnego w pracy,

zastępowanie w miarę możliwości środków transportu zbiorowego komunikacji publicznej (pociągi, autokary itp.) pojazdami służbowymi.zastępowanie tradycyjnych, bezpośrednich spotkań wideo- lub telekonferencjami,wyjazdów zagranicznych, czasowe odwołanie lub znaczące ograniczenie służbowych,

PRACA ZDALNA;

rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 1.12.1998 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy na stanowiskach wyposażonych w monitory ekranowe (Dz.U. Nr 148, poz. 973)

  • ustawienie monitora  (odległość  oczu  pracownika  od     ekranu monitora powinna wynosić 400÷750 mm),
  • odpowiedni stół,
  • stabilne krzesło     z     regulacją     oparcia     i     siedziska  oraz podłokietnikami,
  • oświetlenie zapewniające komfort pracy wzrokowej,
  • co najmniej 5-minutowe przerwy w pracy

PRAWO DO POWSTRZYMANIA SIĘ OD PRACY;

Art.  210 Kodeksu pracy

  • 1. W razie gdy warunki pracy nie odpowiadają przepisom bezpieczeństwa i higieny pracy i stwarzają bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia lub życia pracownika albo gdy wykonywana przez niego praca grozi takim niebezpieczeństwem innym osobom, pracownik ma prawo powstrzymać się od wykonywania pracy, zawiadamiając o tym niezwłocznie przełożonego.
  • 2. Jeżeli powstrzymanie się od wykonywania pracy nie usuwa zagrożenia, o którym mowa w § 1, pracownik ma prawo oddalić się z miejsca zagrożenia, zawiadamiając o tym niezwłocznie przełożonego.

ŚRODKI OCHRONY;

art. 207 §  2 Kodeksu pracy

Pracodawca jest obowiązany chronić zdrowie i życie pracowników przez zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków pracy przy odpowiednim wykorzystaniu osiągnięć nauki i techniki.

art. 2376 § 1 Kodeksu pracy

Pracodawca jest obowiązany dostarczyć pracownikowi nieodpłatnie środki ochrony indywidualnej zabezpieczające przed działaniem niebezpiecznych i szkodliwych dla zdrowia czynników występujących w środowisku pracy oraz informować go o sposobach posługiwania się tymi środkami.1 załącznika nr 2 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26.09.1997 w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (t.j.: Dz.U. z 2003 r.Nr 169, poz. 1650 ze zm.) 

Środki ochrony indywidualnej powinny być stosowane w sytuacjach, kiedy nie można uniknąć zagrożeń lub nie można ich wystarczająco ograniczyć za pomocą środków ochrony zbiorowej lub odpowiedniej organizacji pracy.

Środki ochrony zbiorowej:

–     przegrody oddzielające pracowników od klientów/petentów/interesantów    poprzez stosowanie osłon ze szkła akrylowego (pleksi)

Środki ochrony indywidualnej:

  • rękawiczki,
  • maseczki,
  • kombinezony…

 Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 kwietnia 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz.U. poz. 658)

Od dnia 16 kwietnia 2020 r. do odwołania nakłada się obowiązek zakrywania, przy pomocy odzieży lub jej części, maski albo maseczki, ust i nosa m.in. w miejscach ogólnodostępnych, w tym m.in. w zakładach pracy.

Obowiązku zakrywania ust i nosa nie stosuje się m.in. w przypadku osoby wykonującej czynności zawodowe, służbowe lub zarobkowe w budynkach, zakładach, obiektach, placówkach i targowiskach (straganach), z wyjątkiem osoby wykonującej bezpośrednią obsługę interesantów lub klientów.

W   związku   z   rozprzestrzenianiem   się   koronawirusa,   MR   –   we   współpracy   z   Głównym Inspektorem Sanitarnym – przygotowało zalecenia dla przedsiębiorców.

„NIE zaleca się noszenia maseczek ochronnych przez  osoby  zdrowe!  Maseczki ochronne powinny nosić osoby chore, osoby opiekujące się chorymi oraz personel medyczny pracujący z pacjentami podejrzewanymi o zakażenie koronawirusem.”

Organizacja pracy:

  • zapewnienie odległości     co    najmniej     1,5     m pomiędzy pracownikami lub pracownikiem a klientem/interesantem,
  • zminimalizowania kontaktu osobistego pomiędzy pracownikami oraz pracownikami i klientami (wprowadzenia, tam gdzie to możliwe, kontaktu za pośrednictwem środków  elektronicznych

– telefonu, poczty elektronicznej, radiotelefonów itp.

ZAKAŻENIE;

W przypadku powzięcia przez pracodawcę, że u jego pracownika potwierdzono zakażenie COVID-19, niezbędnym jest podjęcie działań zmierzających do:

  • przeprowadzenia dokładnej dezynfekcji stanowiska/stanowisk pracy, na których osoba zakażona świadczyła pracę (wszystkie przedmioty, w szczególności narzędzia i maszyny, z którymi miała kontakt osoba zakażona, powinny podlegać szczegółowej dezynfekcji za pomocą specjalistycznych preparatów na bazie co najmniej 60% alkoholu),
  • zwolnienia z obowiązku świadczenia pracy (o ile nie zostały poddane kwarantannie) wszystkich  osób,  które  miały  bezpośredni  kontakt z danym pracownikiem w okresie 14 dni poprzedzających stwierdzenie zakażenia (chodzi tu o osoby, które miały bliski kontakt z danym pracownikiem, polegający na kontakcie bezpośrednim – np. podaniu  ręki,  narażeniu  na  kaszel osoby  chorej   –  przebywaniu  w  bezpośredniej  bliskości  –  twarzą  w  twarz  –  osoby  chorej,       w odstępie mniejszym niż 2 metry przez ponad 15 minut, przebywanie  w  tym  samym  pomieszczeniu  co   osoba  zakażona   w odstępie mniejszym niż 2 m przez co najmniej 15 minut – np. w sali konferencyjnej),
  • zminimalizowania kontaktu osobistego pomiędzy pracownikami (wprowadzenia, tam gdzie to możliwe, kontaktu pomiędzy pracownikami  za pośrednictwem środków elektronicznych – telefonu, poczty elektronicznej, radiotelefonów – natomiast w przypadku braku możliwości takiego rozwiązania, rozdzielenie poszczególnych stanowisk pracy o co najmniej 2 metry),
  • zapewnienia pracy w zespołach (niezależnie od wprowadzenia pracy rotacyjnej, zaleca się dodatkowe podzielenie pracowników na zespoły specjalistów z poszczególnych dziedzin, aby w razie zakażenia lub kwarantanny nie doprowadzić do sytuacji, w której wykluczone ze świadczenia pracy zostaną osoby o określonej specjalizacji),

HIGIENA W ZAKŁADZIE PRACY;

  • wywieszenie w     pomieszczeniach higieniczno-sanitarnych instrukcji mycia i dezynfekcji rąk,
  • zapewnienie w pomieszczeniach higieniczno-sanitarnych – oprócz tradycyjnych środków higieny osobistej (mydła w płynie, ręczników papierowych lub suszarek do rąk) – środków do dezynfekcji rąk,
  • opracowanie „planu higieny” dla personelu porządkowego, obejmującego swoim zakresem szczegółowe zasady utrzymania czystości w obiekcie,
  • wprowadzenie obowiązku regularnej dezynfekcji stref dotykowych (powierzchni, z którymi pracownicy mają częsty kontakt: in. klamki, uchwyty, kontakty, słuchawki telefoniczne, poręcze    krzeseł,    blaty    robocze,    maszyny  i urządzenia),urządzeń, których dotykają w czasie pracy,wyposażenie pracowników    w    preparaty    do dezynfekcji dezynfekowanie pomieszczeń (np. za pomocą ozonu).
  • Ozon to gaz o silnych właściwościach toksycznych i bakteriobójczych.  Ozon staje się szkodliwy dla ludzi, jeżeli jest wdychany przez dłuższy czas lub dużych stężeniach (przy stężeniu powyżej 0,1 ppm w powietrzu wdychanym przez osiem godzin). Ozon jest gazem drażniącym, powoduje uszkodzenie błon biologicznych przez reakcje rodnikowe z ich składnikami (szczególnie tłuszczowymi). Po dostaniu się do komórek może hamować działanie enzymów komórkowych, wstrzymując oddychanie wewnątrzkomórkowe. Pierwszymi objawami podrażnienia ozonem (obserwowanym w stężeniach 0,2 ppm) są kaszel, drapanie w gardle, senność i bóle głowy. W większych stężeniach może prowadzić do wzrostu ciśnienia tętniczego, przyspieszenia tętna i obrzęku płuc prowadzącego do zgonu.

KWARANTANNA W PRACY;

art. 2 pkt 12 ustawy z dnia 5.12.2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (t.j.: Dz.U. z 2019 r., poz. 1239 ze zm.)

Kwarantanna – odosobnienie osoby zdrowej, która była narażona na zakażenie, w celu zapobieżenia szerzeniu się chorób  szczególnie niebezpiecznych i wysoce zakaźnych.

art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 5.12.2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (t.j.: Dz.U. z 2019 r., poz. 1239 ze zm.) 

Państwowy powiatowy inspektor sanitarny lub państwowy graniczny inspektor sanitarny może wydać decyzję o poddaniu kwarantannie lub izolacji osoby przebywającej na terytorium RP, jeśli jest ona zakażona, chora na chorobę zakaźną albo podejrzana o zakażenie lub chorobę zakaźną lub miała styczność ze źródłem biologicznego czynnika chorobotwórczego.